Eind oktober, tijdens een netwerkevenement van Driesteden Business in het IJsselhotel in Deventer, schetste Ron Jager, ING rayondirecteur Advies Zakelijk Veluwe en Achterhoek, de huidige economische ontwikkelingen. Aan de hand van actuele thema’s in de Europese, landelijke en regionale economie bood hij de aanwezige ondernemers inzicht in economische groei, investeringen, risico’s en werkgelegenheid.

De sterke economische groei in Europa blijkt dit jaar wat te zijn afgezwakt onder invloed van recente ontwikkelingen rond de Italiaanse begroting, de Brexit en de handelsconflicten tussen de VS en China. Die zorgen over groei en geopolitieke spanningen zetten de lange rente onder druk. Als gevolg hiervan neemt het bedrijfsleven een afwachtende houding aan en zijn de investeringen lager dan verwacht. Daarnaast heeft Jager ook goed nieuws. “De werkgelegenheid trekt fors aan, wat de werkloosheid doet dalen en de bestedingen stimuleert. Verder zie je dat de lonen voorzichtig beginnen te stijgen.”

Economie op stoom
Gevraagd naar de economische stand van zaken in Nederland, zijn de ondernemers in de zaal zonder uitzondering positief tot zeer positief. En daarmee optimistischer dan een steekproef van  ING in september, waarin 10% stelde dat we er zeer goed voor staan, 53% zei goed, 25% was neutraal en 12% was van mening dat het matig tot zeer slecht gaat. De Nederlandse economie is op stoom en dat blijft zo, beaamt Jager. “De groei en consumptie in 2019 zijn met 2,5 respectievelijk 2,1% weliswaar iets lager dan dit jaar (2,8% respectievelijk 2,6%), maar de investeringen stijgen van 5,8 naar 6,2%. Dit betreft met name overheidsbestedingen, bedrijfsinvesteringen nemen af. Daarnaast blijft de export een belangrijke driver. Het is dus een breed gedragen groei.”

Tot de sectoren met de hoogste groei behoren vastgoed, groothandel en ICT; in de bouw en industrie lijkt het tij eveneens gekeerd: beide sectoren bevinden zich weer boven het niveau van 2008. “Meer bedrijven zijn winstgevend, maar de kleine bedrijven blijven achter. De beperkte groei is te wijten aan de eerdergenoemde economische problemen elders in de wereld, maar ook de huidige krapte op de arbeidsmarkt belemmert de groei in sectoren als ICT, bouw, horeca en industrie”, verklaart Jager, die tevens wijst op het nog aanwezige onbenutte arbeidspotentieel van werklozen en mensen die wel meer zouden willen werken. “Als alle parttimers een paar uur per week meer gaan werken, is het probleem opgelost.”

Lastenverzwaring
Kijkend naar de ontwikkelingen, verwacht Jager dat de lange rente en de hypotheekrente komende tijd iets zullen oplopen. De huizenmarkt vormt een belangrijke motor voor de economie in termen van meer transacties, bestedingen en werkgelegenheid. De onverkochte voorraad heeft inmiddels het precrisisniveau bereikt. Daar staat tegenover dat hoewel de consument positief is over de economie, diens koopbereidheid nog achterblijft. “De consumptie heeft zich weliswaar hersteld, maar de kosten van basisvoorzieningen als zorg en wonen zijn gestegen”, stelt hij. “Toch is het vertrouwen in onze economie terecht. Dit land staat er fundamenteel goed voor.”

Gaat het bedrijfsleven erop vooruit in 2019? Alle aanwezige ondernemers denken van wel, maar de Miljoenennota laat een lastenverzwaring zien van 4,4%. Ook bij gezinnen is een dergelijke verzwaring zichtbaar, zij het van ‘slechts’ 0,8%, die echter ook weer gecompenseerd wordt door een stijging van toeslagen (+ 1,1%). “De overheid geeft de economie een zetje via hogere uitgaven, maar gaat via de lasten voor bedrijven en huishoudens juist weer wat op de rem staan”, aldus Jager. “De groei kan langer aanhouden, mits het lukt om meer mensen aan de slag te laten gaan. Bijvoorbeeld door meer vrouwen te betrekken in het arbeidsproces. Daarnaast is het goed dat het kabinet investeert in onderwijs en innovatie, want een kenniseconomie blijven is essentieel. Ook bedrijven moeten blijven inzetten op hoogwaardige groei door investeringen in technologie, machines, innovatie en scholing.”

Zelfde groeipad
Tot slot zoomt de ING-econoom in op de Stedendriehoek. Deze regio blijkt min of meer hetzelfde groeipad te volgen als de landelijke economie, waarbij Gelderland (met name de Veluwe) iets beter presteert dan Overijssel. In Overijssel ontwikkelt de zorg zich tot een motor van groei naast de industrie en de bouw; het gemiddelde werkloosheidspercentage ligt onder het landelijke gemiddelde. De arbeidsmarkt wordt snel krapper, met name voor de technische beroepen. Ook Gelderland kent meer groei en minder werkloosheid. De Achterhoek blijft iets steken omdat groeisectoren als ICT en specialistische zakelijke dienstverlening daar minder goed vertegenwoordigd zijn. De Veluwe profiteert van de groei rond Amersfoort en Zwolle.

De banenmotor in Oost-Nederland draait dan ook op volle toeren. “De spanning op de arbeidsmarkt in de Stedendriehoek is om te snijden. In het tweede kwartaal van 2018 steeg het aantal openstaande en nieuwe vacatures ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Het percentage nieuwe vacatures was met 7% zelfs ruim het dubbele van het landelijke percentage (3%)”, zegt Jager. “Ook de huizenmarkt staat onder hoogspanning, zij het minder dan in de Randstad. Maar al met al staat de regio er zonder meer goed voor.”

‘De groei kan langer aanhouden, mits het lukt om meer mensen aan de slag te laten gaan. Bijvoorbeeld door meer vrouwen te betrekken in het arbeidsproces’

 

- Advertentie -