In de authentieke Zuiderzeestijl hebben vader en zoon Dries en Peter van den Berg hun ‘viswalhalla’ geopend aan de Stephensonstraat in Harderwijk. Op de begane grond is er de ruim gesorteerde viswinkel met een keur aan verse delicatessen. Daar is ook het restaurant in een decor van gestileerde vissersboten. Zichtbaar voor het publiek worden achter een glazen pui op de oorspronkelijke manier de palingen gerookt. Op de eerste verdieping is het unieke palingmuseum gevestigd. Op de eerste dag trok het museum al meteen 1500 bezoekers. Harderwijk is duidelijk een attractie rijker.

Aan de opening gaat een lange voorgeschiedenis vooraf. Dries van den Berg is al een groot deel van zijn leven actief in de vishandel. In zijn studietijd kreeg hij verkering met een dochter van de ‘palingfamilie’ Kok. Hij ging destijds elke dag met de trein naar de ‘kweekschool’ in Utrecht. Hij haalde zijn vrachtwagenrijbewijs en zijn aanstaande schoonfamilie zag de mogelijkheden van de goedgebekte Dries.

Goede handelaar
“Het familiebedrijf had een groothandel in gerookte paling en verkocht de vis onder andere aan kermishandelaren en marktkooplui in Noord-Brabant. Ik bracht daar de vis naartoe, maar slaagde er ook in om de kooplui grotere hoeveelheden af te laten nemen. Verkopen ging me toen al aardig af. Ik kon de klanten ervan overtuigen dat ze een blunder begingen als ze niet groter inkochten. En ik gunde de klanten af en toe een voordeeltje.”

Standwerker
Hij behaalde zijn diploma aan de kweekschool en gaf les in Elspeet. In Harderwijk was hij gymleraar. Tegelijkertijd verkocht hij paling. Hij werd door zijn aanstaande schoonfamilie naar de Oud-Veluwse Markt in Barneveld gestuurd. Zonder dat hij ooit van het begrip standwerker had gehoord, bleek hij die professie van nature tot in de finesses te beheersen. “Ik vertel graag enthousiaste verhalen. Later won ik standwerker concoursen en dat leverde weer uitnodigingen op voor jaarmarkten in het hele land.”

Begrip
Met het geld dat hij daarmee verdiende nam hij het besluit om een eigen bedrijf te beginnen. Hij begon met een rokerijtje aan de Kleine Oosterwijck en daarna ging het snel. In Harderwijk en verre omgeving werd Vishandel Dries van den Berg een begrip. Dat ging echter niet zonder slag of stoot. Zo’n vijfentwintig jaar geleden werd het palingroken in de binnenstad door de gemeente verboden. En daarna stonden de rokerij en de bijbehorende viszaak aan de Burgemeester de Meesterstraat in de weg bij de plannen van de ontwikkeling van het Waterfront. Dries van den Berg bleef als verbaal supertalent op het scherpst van de snede onderhandelen voor het voortbestaan van zijn onderneming. Toch was er ook het moment dat hij de handdoek in de ring wilde gooien.

Brief van de gemeente
Zoon Peter van den Berg: “Ik kan me nog goed het moment herinneren dat mijn vader ’s avonds thuiskwam met de mededeling dat hij een brief had gekregen van de gemeente. Dat was in 1998. Hij vertelde dat hij met zijn zaak moest verhuizen, want de gemeente ging het Waterfront ontwikkelen en zijn Palingrokerij & Vishandel moest wijken voor woningbouw. Ik was toen 14 jaar oud.”

In de voetsporen
“Vanaf dat moment is hij constant bezig geweest om zich te oriënteren op de toekomst. Er gebeurde toen veel in korte tijd. In de nazomer van 1999 werd de groothandel en viswinkel getroffen door een enorme brand. In het voorjaar van 2000 opende hij op een andere locatie een nieuwe zaak. Hij maakte daarmee de omslag van een redelijk kleine winkel naar een gespecialiseerde viszaak. Ik zat toen nog op school en had voor mezelf al de beslissing genomen om in de voetsporen van mijn vader te treden. Hij probeerde dat tegen te houden. Hij zei: “Jongen, dan moet je veel te hard werken en ’s morgens belachelijk vroeg je bed uit. Ga dus maar liever een ander vak leren.”

Veranderende behoeften
“Maar ik hield vast aan mijn voornemen. Ik ging stage lopen bij viswinkels in Rotterdam, Apeldoorn, Leusden en Duitsland. Met het hele gezin bezochten we winkels in het hele land. We leerden om mee te bewegen met de veranderende behoeften van de klanten. Naast paling, haring en makreel, kwam er een toenemende vraag naar kanten- klaar-maaltijden, gebakken vis en delicatessen.”

Geen vergunning
De winkel in de nieuwe stijl liep zo goed dat er al snel weer een nieuwe verbouwing nodig was. De zaak was simpelweg te klein geworden om de toestroom van klanten aan te kunnen. Maar vanwege de ontwikkelingen van het Waterfront, waren investeringen niet mogelijk en verstrekte de gemeente geen vergunning voor een verbouwing. “We stonden dus noodgedwongen stil,” blikt Peter van den Berg terug op die periode, “terwijl we klaar waren voor de volgende stap en daar de plannen al voor uitgetekend hadden.”

Geen beweging
Er volgden vele jaren van onzekerheid. Een noodgedwongen verhuizing bleef als een donkere wolk boven het bedrijf hangen, maar onderhandelingen over een andere locatie liepen op niets uit. Plannen werden opnieuw ingediend en gepresenteerd aan gemeente- en provinciebestuur. Ondanks dat Van den Berg werd uitgeroepen tot Onderneming van het Jaar, zat er geen beweging in.

“De strijd niet opgeven”
De locatie aan de Stephensonstraat had de eerste voorkeur van Peter van den Berg. “Het pand ligt tegen het bedrijventerrein Lorentz aan, geen buurtbewoners die last zouden kunnen hebben van de rook, eigen parkeerplaatsen en het gebouw ligt mooi in het zicht. Het probleem lag bij bestemmingsplannen. Ik bepleitte bij de gemeente dat waar er een wil is, toch ook een weg moest zijn. Mijn vader twijfelde in die periode of hij door moest gaan. We hadden het personeel in november 2014 al bij elkaar geroepen om mede te delen dat we gingen stoppen. De motivatie was weg. Toch had ik niet het gevoel dat ik er alles aan had gedaan om mijn jongensdroom en de toekomstvisie van mijn vader waar te maken. Het voelde niet goed om de strijd op te geven. Gewapend met een artist impression van wat er allemaal mogelijk was, ging ik opnieuw de onderhandelingen in. Met een nieuw gemeentebestuur kwam eindelijk de doorbraak.”

Helemaal in zijn element
Op zaterdag 10 november opende de combinatie van winkel, restaurant en museum officieel de deuren. Het restaurant heeft 135 zitplaatsen. Het buitenterras biedt in de lente- en zomermaanden plaats aan 150 gasten. In de veranda met verwarmd terras zijn er 40 plekken. De vitrines van de winkel liggen vol met vislekkernijen. Er is een parkeerplaats voor touringcars; er zijn arrangementen voor toeristische en zakelijke gezelschappen; relatiegeschenken behoren tot de mogelijkheden.

Tijdens de opening ontving Dries van en Berg een Koninklijke Onderscheiding, zeker ook voor zijn tomeloze inzet bij de vele evenementen in de stad. In de nieuwe locatie is hij weer helemaal in zijn element. Met duidelijk plezier wijdt hij zich aan het ambacht van palingroken en in het museum vertelt hij zijn enthousiaste verhalen. Te midden van tal van attributen en voorwerpen uit het roemrijke visserijverleden van Harderwijk, geeft hij uitleg over het wonderlijke voorplantingsgedrag van palingen, over de inzet van de Stichting Duurzame Palingsector en over de fijne kneepjes van het ambacht van hem en zijn zoon.

Peter van den Berg:

‘Terwijl we klaar waren voor
de volgende stap, stonden we
noodgedwongen stil’

- Advertentie -