De coronacrisis laat ook zijn sporen na in de schoonmaakbranche, zowel positief als negatief. Opdrachtgevers die een extra schoonmaakrondje willen versus beduidend minder werk omdat iedereen verplicht thuiswerkt. Wel is de waardering voor de branche sterk toegenomen. Driesteden Business vroeg vier ondernemers in de schoonmaak naar het reilen en zeilen in hun bedrijf. “De prioriteit is nu iedereen 100% aan het werk te houden.”

TEKST WILMA SCHREIBER FOTOGRAFIE EVERT VAN DE WORP

Dat thuiswerken de norm is, heeft direct invloed op de inzet van schoonmaakpersoneel in panden van klanten waar dat nog mogelijk is. “Sommige klanten gaan thuiswerken en geloven het verder wel, andere zijn extra bezorgd en slaan aan het schoonmaken en desinfecteren. Daardoor hebben we veel alcoholzuilen en vullingen kunnen leveren”, zegt Stanley ter Wal, operationeel directeur bij DJM Bedrijfsdiensten, gespecialiseerd in schoonmaak- en ondersteunende facilitaire diensten met vestigingen in Raalte, Deventer en Cuijk. “Al met al ligt het aantal vierkante meters dat we schoonmaken lager, maar de vierkante meters die we moeten doen, zijn wel intensiever. De krimp in de omzet valt daardoor vooralsnog mee. Wel zijn onze planners druk geweest met het herplaatsen van mensen.”

Jeroen Keus, directeur Keus Schoonmaak en Diensten in Apeldoorn, herkent het beeld. “Corona bepaalt bij bedrijven of meer of juist minder diensten worden gevraagd. Kantoren, scholen, productiebedrijven en groothandels die gewoon doordraaien, willen dat toiletten en contactpunten zoals lichtschakelaars, trapleuningen en toetsenborden vaker schoongemaakt worden en dat we daarvoor terugkomen. Onze omzet is daardoor gelijk gebleven”, vertelt hij. Wel spreekt en ziet hij weinig mensen. “Bij ons op kantoor is alleen het hoognodige personeel aanwezig. Mensen in de uitvoering komen daar niet en omgekeerd mogen leidinggevenden ook niet meer bij klanten komen, dus het begeleiden en controleren schiet er momenteel bij in. Het is even niet anders.”

Onrust
Ook J. van der Ploeg Dienstverlening heeft prima gedraaid. “Schoonmaak is van wezenlijk belang voor bedrijven waar alles doorloopt en medewerkers aanwezig zijn. Daar is sprake van meerwerk in het schoonhouden van aanraakpunten”, meldt bedrijfsleider Peter Hiddink. Wel signaleert hij onrust in de markt. “Bedrijven zijn voorzichtiger, schalen af in verband met thuiswerken en je ziet de eerste faillissementen. Je weet niet hoe lang de crisis aanhoudt, welke klant nog vet op de botten heeft. Met name bij de horeca is de impact groot.”

Niet alleen klanten, ook eigen medewerkers zijn bezorgd, stelt Ronald Dros, directeur Dros Schoonmaakdiensten in Apeldoorn. “Daardoor zijn bij ons zo’n veertig medewerkers vertrokken. Zelf hebben we ook een aantal mensen in risicogroepen naar huis gestuurd, die wil je niet blootstellen aan gevaar”, zegt hij. Tijdens de eerste golf kwam er in zijn ogen ook te veel in één keer stil te liggen: evenementensector, horeca, bibliotheken, musea, kantoren. “In die periode is het niet gelukt om onze mensen te herplaatsen en dat had effect op ons rendement. Uiteindelijk hebben we het goed weten op te lossen, mede dankzij ons brede portfolio, met maatwerk voor alle klanten. Dat varieerde van een creditnota sturen, doorbetaald worden uit solidariteit tot zelf uren voor je rekening nemen.”

Toegenomen waardering
De crisis kent echter ook een positieve kant, stellen alle vier de ondernemers. Sinds Rutte in een van zijn toespraken het belang van goede hygiëne onderstreepte, is de waardering voor de schoonmaak enorm gestegen. Keus: “Vaak was schoonmaak een onderschoven kindje, door de huidige urgentie wordt er ineens tot op managementniveau over gesproken.” Ter Wal onderschrijft dit. “Eerder was het een sluitpost, nu is het hot & happening.” Dat leidt ook tot nieuwe vragen aan de schoonmaakbedrijven. “Opdrachtgevers vragen nu hoe we te werk gaan, hoe we de aanrakingspunten reinigen, welke reinigingsmiddelen we gebruiken. Daar was eerder geen belangstelling voor. Omgekeerd adviseren wij hen ook te kiezen voor disposable handdoeken en professionele handzepen, om hun personeel een veilige omgeving te bieden. Daarnaast worden onze mensen op de werkvloer positief benaderd door de opdrachtgever. Dat is tijden anders geweest”, stelt Hiddink.

En bedrijven passen zich snel aan, merkt Dros. “Nieuwe klanten vragen nu naar wat een extra coronaronde kost, dat zit al in hun systeem. Want het gaat niet overal slecht. Internetbedrijven bijvoorbeeld weten niet hoe ze al het werk gedaan moeten krijgen”, zegt hij. “Zelf weet je ondertussen ook hoe te handelen. Zo hebben we met opdrachtgevers afspraken gemaakt over flexibele inzet en hebben wij daar intern onze planning op ingericht. Dat maakt het in je eigen bedrijf weer wat overzichtelijker. Ik ben echt trots op mijn mensen hoe we tot nu toe samen door de crisis zijn gekomen.” Zelf bieden de schoonmaakbedrijven ook proactief nieuwe diensten aan. “Naast het leveren van alcohol en gels, communiceren wij actief over welke protocollen wij hanteren om bijvoorbeeld galerijen en trappenhuizen zo veilig mogelijk schoon te maken”, aldus Keus, die verwacht dat schoonmaak voorlopig belangrijk blijft. “Eerder was het ruimten inmeten en een voorstel maken, nu bemoeien klanten zich actiever met wat we doen en vragen ze ons om vaker schoon te maken.”

Buffelen
Kijkend naar de toekomst, zien de vier ondernemers nog veel onzekerheid. “Klanten wachten af. Zelf proberen we zo veel mogelijk goede mensen te binden met vaste contracten. Prioriteit is nu iedereen 100% aan het werk houden, winst en groei zijn even minder relevant. We prijzen ons gelukkig met de variatie aan klanten. De horeca kan ons niet meer betalen, maar de zorg gaat skyhigh”, stelt Ter Wal. “Het is buffelen, maar vooralsnog kunnen we het gelukkig handlen. En in een crisis willen bedrijven ontzorgd worden met one-stop shopping: schoonmaak, specialismen en leveringen in één hand. Dat kunnen wij hun bieden.” Keus verwacht geen aanpassingen in zijn eigen bedrijf en blijft werken met rayonleiders, die één keer per week bij klanten komen. “Die begeleiden, instrueren en controleren onze medewerkers om bedrijfsblindheid voor te zijn. Dat is nodig, zeker in deze tijd”, zegt hij. “Een vinger aan de pols en binding met ons bedrijf zijn belangrijk. Als het loonstrookje de enige band is, zou het triest zijn. Daarnaast zorgt onze kwaliteitsmeting ervoor dat klanten de zaken heeft vastliggen.”

Voor Hiddink is het afwachten hoe het verder gaat met de huisvesting van bedrijven. “Wordt er voortaan alleen nog vergaderd op kantoor en voor de rest thuisgewerkt? Dat zou grote impact hebben op het aantal vierkante meter vloeroppervlak dat we moeten schoonmaken. Hoewel we ons richten op de zakelijke markt, heeft de eerste coronagolf er dit voorjaar voor gezorgd dat ook thuiswerkende particulieren bij ons aankloppen. Vieze zonnepanelen, stoepen, boeiboorden – al die klussen pakken we nu aan.” Daarnaast startte J. van der Ploeg Dienstverlening een nieuw project: Mijnschonewerkplek.nl. “We merkten dat bedrijven zelf desinfectiemiddelen gingen inkopen zonder kennis van zaken. Sommige zijn alcoholhoudend en schadelijk voor bureaubladen en vloeren”, vertelt Hiddink.

Ondanks het feit dat veel opdrachtgevers nog in coronamodus staan, met veel thuiswerkende medewerkers, ziet Dros de nodige lichtpuntjes. “We hebben loon en vakantiegeld kunnen uitbetalen, zonder aanspraak te hoeven maken op overheidsregelingen. Het extra werk dekt het verlies, de omzet blijft stijgen, alleen minder dan verwacht. Verder hebben we een Europese aanbesteding gewonnen en een aantal nieuwe klanten binnengehaald, dus de vooruitzichten zijn goed.”

- Advertentie -