Corona / Covid 19 een calamiteit of normaal bedrijfsrisico?

De sinds maart 2020 door de overheid getroffen coronamaatregelen hebben ons allemaal in de greep. Bepaalde economische activiteiten, zoals de organisatie van evenementen, horeca en contactberoepen werden tijdelijk verboden. Ter bescherming van de werkgelegenheid heeft de overheid de NOW-regeling ingevoerd waarvan werkgevers in grote getalen gebruik maken.

Sinds maart jl. is de rechter meerdere malen gevraagd te oordelen over arbeidsrechtelijke ‘coronavorderingen’. Het gaat dan om geschillen als heeft de niet zieke werknemer die in quarantaine zit recht heeft op doorbetaling van loon, behoudt de werknemer die afziet van reeds met werkgever afgesproken vakantie de vakantiedagen, mag een werknemer met een beroep op de RIVM richtlijnen eisen dat hij thuis werkt etc.

In al deze zaken draait het om de vraag voor wiens risico de coronacrisis komt. Voor die van werkgever of voor die van werknemer? In de Wet is geregeld ‘Geen arbeid wel loon’ tenzij het niet werken wordt veroorzaakt door een omstandigheid die voor rekening en risico van werknemer komt. In de ‘corona rechtspraak’ tot nu toe wordt het ‘coronarisico’ bij werkgever gelegd. Zo vond uitbetaling van geen of lager loon dan overeengekomen door werkgevers in de horeca en evenementenbranche bij de rechters geen genade. De loonvorderingen van de werknemers die volledig loon vorderden werden toegewezen. Hierbij weegt zeker mee de NOW-regeling (tijdelijke noodmaatregel voor overbrugging voor werkgelegenheid) die de werkgever ruimte moet bieden het volledige loon door te betalen aldus deze rechtspraak.

Maar hierover is het laatste woord nog niet gezegd. Meerdere rechters spreken in hun uitspraken al over een zwaarwichtige omstandigheid of een wijziging in omstandigheden op grond waarvan van de werknemer verwacht mag worden met ‘iets minder’ genoegen te nemen. Op grond van bijzondere omstandigheden behielden deze werknemers toch hun volledig loon. Wat nog niet in de rechtspraak is uitgemaakt, is of de coronacrisis een calamiteit is of een normaal bedrijfsrisico.

Of een gebeurtenis wordt gezien als een calamiteit (een exceptioneel risico) is mede afhankelijk van de aard van het bedrijf van werkgever. De vogelgriep in 2016 was voor een pluimveebedrijf voorzienbaar en mede daardoor geen calamiteit. Maar dat geldt niet voor een bedrijf in de buurt van een met vogelgriep besmet bedrijf en dat tijdelijk moet sluiten. In een huurzaak is door de Kantonrechter te Assen al uitgemaakt dat de coronacrisis een onvoorziene omstandigheid is met inachtneming waarvan de kantonrechter de huurovereenkomst aanpaste. Als er sprake is van een calamiteit worden de gevolgen daarvan eerder voor rekening van de werknemer gebracht dan bij een normaal bedrijfsrisico.

Helaas blijven we voorlopig nog wel even zitten met deze coronapandemie en (bedrijfseconomische) crisis. Maar het is zeker niet gezegd dat het risico daarvan al die tijd voor rekening van werkgever blijft.

Daniels Huisman Advocaten
mr. Ernst Frank Muller
E-mail: muller@danielshuisman.nl
Telefoon: (0570) 613327

- Advertentie -