“Prachtig natuurlijk dat iedereen roept dat de bouw weer flink op stoom komt, maar dan gaat het toch vooral om het economische aspect. Wat ik vooral toejuich is dat de bouw eindelijk een industrieel proces begint te worden. Dat de tijd dat we een lading stenen bij de bouw afleverden en een lading zand en ter plekke aan het bouwen sloegen verleden tijd wordt. Bouwen gebeurt nu en in de toekomst alleen nog maar meer en meer achter je bureau en in fabrieken.” Herman Bessels van Bessels Architecten & Ingenieurs in Twello is één en al enthousiasme. Want het zijn spannende, razend spannende tijden zelfs in de bouw.

Legolisering
“Als ik het heb over de industrialisering van de bouw, dan noem ik dat graag legolisering. Inderdaad, gedacht vanuit – wie heeft er niet mee gespeeld – lego. Waarbij we allerlei op het oog totaal verschillende elementen toch met één klik naadloos aan elkaar kunnen koppelen. Die kant gaan we op in de bouw. Een prima ontwikkeling wat mij betreft, want juist door deze procesmatige aanpak zijn we in staat om in minder tijd, voor minder geld substantieel betere producten af te leveren.” Alan Bosch, vestigingsdirecteur bij Nijhuis Bouw in Apeldoorn, onderschrijft de door Herman Bessels geschetste ontwikkeling: “In de bouw is ontegenzeggelijk sprake van industrialisatie. Een niet te stoppen proces van meer en meer prefab.”

Tegen de achtergrond van steeds meer prefab, hoe zit het dan met de roep, de vaak vergeefse roep vanuit de bouw om steeds meer handjes? Die steeds moeilijker te krijgen zijn? Herman Bessels: “Het mag duidelijk zijn dat de industrialisering van de bouw fundamentele gevolgen heeft voor het bouwonderwijs.”

Universitair en hbo
“Waar je vroeger, om het zo maar te zeggen, één bedenker had en twintig handjes voor de uitvoering verschuift dat dankzij de procesmatige insteek naar twintig bedenkers en een enkel handje voor de uitvoering. Van ambacht wordt de bouw meer en meer wetenschap. Dus waar we in de bouw straks om zitten te springen? Juist: medewerkers op vooral universitair en hbo niveau.”

Alan Bosch daarover: “Wat de bouw meer en meer nodig heeft, zijn niet de geijkte techneuten, maar juist techneuten die bouwprojecten juist aanvliegen vanuit een integrale visie. Integraal in die zin dat daarin niet alleen de bouwtechnische, maar ook de financiële én de sociale aspecten van een project serieus worden meegenomen.”

Aan de Stegge Twello, een bouwbedrijf dat zich al jaren specialist mag noemen waar het gaat om bedrijfshuisvesting en parkeergarages, heeft de combinatie van een weer aantrekkende markt en de schaarste aan personeel al in een vroeg stadium onderkend.

Medewerkers koesteren
Directeur Marco van der Laan: “Natuurlijk hebben wij ook gemerkt dat er een generatie de bouw uitging en dat de instroom aan nieuwe krachten daar geen gelijke tred mee hield. Net zoals wij maar al te goed weten dat alle bouwbedrijven uit dezelfde vijver vissen. Daarom zijn wij al in 2016, dus al voordat de markt serieus begon aan te trekken, begonnen met het aantrekken van nieuwe medewerkers. Medewerkers die wij dan ook koesteren. Die allemaal een eigen persoonlijk opleidingsplan doorlopen. Ja, wij waren, zijn en blijven zuinig op onze mensen. Met succes, want het verloop is bij ons minimaal. En er is sprake van veel langjarige contracten. En als je als bedrijf dan ook nog mooie projecten mag realiseert – met alle tevreden klanten van dien – ja, dan krijg en hou je een hecht en enthousiast team. Waarin het heel prettig werken is.”

Met de industrialiseringsslag in de bouw verandert ook de rol van de architect in het bouwproces. Herman Bessels weer: “De architect blijft natuurlijk de estheet, de vormgever van een project. Maar daarnaast wordt hij of zij daarin ook meer en meer de kennismanager. Degene die de samenhang ziet van alle deeldisciplines rond een project en deze ook naadloos aan elkaar weet te knopen.”

In de huid van de opdrachtgever
Een ontwikkeling die de veranderingen in de bouw ook ten goede komt, zijn de technisch steeds betere, steeds realistischere manieren om projecten te visualiseren. Herman Bessels daarover: “De wensen van een opdrachtgever kunnen we juist door steeds meer geavanceerde en nauwkeurige visualisatietechnieken bouwkundig steeds beter vertalen. En, mocht daar aanleiding toe zijn, weer bijstellen ook. Zo kunnen we ons vanaf het allereerste begin van een project echt inleven in en in de huid kruipen van de opdrachtgever. Dat levert, met veel lagere foutpercentages, veel succesvollere projecten op.”

Alan Bosch: “Deze ontwikkeling is wat ons betreft een duidelijk voorbeeld van het feit dat bouwen steeds meer samenwerken wordt, steeds meer co-creatie van opdrachtgever, architect en bouwer.”

Marco van der Laan: “Natuurlijk, hoe cliché het ook mag klinken, de klant is koning. Niet meer dan logisch dus dat je precies wilt weten wat de klant beweegt. Met de opmerking daarbij dat de klant voor ons veel en meer is dan – hoe belangrijk ook – de opdrachtgever of de gebruiker(s) van een project. Bij klant hebben wij het ook over onze leveranciers en onze onderaannemers. En, in het verlengde van wat ik eerder zie over het aan je binden van personeel, zeker ook onze eigen mensen.”

Terug naar het begin van dit verhaal. Naar, om precies te zijn de constatering dat het de bouw economisch weer voor de wind gaat. Herman Bessels: “Nu er weer geld in het laatje komt, wordt het misschien wel eens tijd om ‘oude rommel’ op te ruimen. Oude rommel als in oude woningen, kantoren en bedrijfsgebouwen die, laten we eerlijk zijn, vroeger – met de beste bedoelingen overigens – te snel in elkaar zijn ‘gerammeld’. “

Transformatie vanuit gezond verstand
“Transformatie, ombouwen, daar is op zich niets mis mee. Integendeel, gebouwen met maatschappelijke meerwaarde moeten we als het ook maar even kan zien te behouden. Maar transformatie om de transformatie, behoud om het behoud, min of meer als hobby, nee, dat moeten we niet meer willen. We moeten gaan voor transformatie vanuit gezond verstand. Want zeker in het licht van de ontwikkelingen in de bouw is opruimen en nieuw, lees beter bouwen een veel beter alternatief. Met veel meer perspectief.”

- Advertentie -