Wanneer uw bedrijf samen met andere bedrijven (en andere partijen) duurzaamheidsinitiatieven ontplooit, moet u rekening houden met de mededingingsregels. Duurzaamheidsafspraken kunnen namelijk leiden tot overtreding van die regels.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) kan daarvoor boetes opleggen. Om bedrijven meer duidelijkheid te geven over wat wel en niet is toegestaan heeft de minister van EZ een nieuwe beleidsregel vastgesteld. Ook is nieuwe wetgeving in de maak om duurzaamheidsinitiatieven te stimuleren.

Concurrentiebeperking en rechtvaardiging
Duurzaamheidsafspraken tussen bedrijven die de concurrentie beperken, zijn in beginsel verboden op grond van het kartelverbod. Dat geldt ook als bedrijven niet de intentie hebben om de concurrentie te beperken maar wel afspraken maken die gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de prijs en hoeveelheden. Een recent voorbeeld is het duurzaamheidsinitiatief “Kip van Morgen”: producenten en detailhandelaren maakten afspraken om ervoor te zorgen dat supermarkten alleen duurzaam geproduceerd kippenvlees zouden vervangen. De ACM oordeelde dat die afspraak in strijd is met het kartelverbod.

Afspraken die strijdig zijn met het kartelverbod kunnen toch toegestaan zijn als kort gezegd de voordelen opwegen tegen de nadelen. Daarvoor is een vrijstelling in de Mededingingswet opgenomen. In het geval van de “Kip van Morgen” was dat niet het geval. Om boetes van de ACM te voorkomen, moeten bedrijven zelf vooraf toetsen of hun afspraken voldoen aan deze vrijstelling (self assessment).

Verduidelijking ruimte voor bedrijven
Om de toepassing van de vrijstelling te verduidelijken is de “Beleidsregel mededinging en duurzaamheid 2016” vastgesteld. Daarin staat welke aspecten de ACM in acht moet nemen bij het toetsen van duurzaamheidafspraken, en geeft daarmee ook richting aan bedrijven. Zo wordt in de Beleidsregels onder meer aangegeven dat moet worden gekeken naar de voordelen i) op langere termijn, ii) voor de samenleving als geheel, en iii) van alle onderdelen van de afspraken die onlosmakelijk met elkaar samenhangen.

Wetsvoorstel algemene gelding duurzaamheidsinitiatieven
Om duurzaamheidsafspraken verder te stimuleren bereidt de minister een wetsvoorstel voor. Daarin wordt geregeld dat partijen, zoals bedrijven, aan de regering kunnen vragen hun duurzaamheidsinitiatief, of een onderdeel daarvan, algemene gelding te geven. Wordt dat verzoek gehonoreerd, dan wordt het duurzaamheidsinitiatief in een wettelijke regeling omgezet, waarop de mededingingsregels niet van toepassing zijn. Het duurzaamheidsinitiatief geldt dan voor alle bedrijven in de betreffende sector. De verzoekende partijen moeten wel het nodige voorwerk verrichten zoals laten zien dat er voldoende draagvlak is, zowel onder bedrijven in de betrokken sector (die moeten het er “in hoge mate mee eens zijn”) als consumenten.

Verder met duurzaamheidsafspraken
De mededingingsregels laten dus ruimte voor uw duurzaamheidsinitiatieven. De Beleidsregel bevat goede handvatten voor de self assessment. Maar er wordt nog steeds een gedegen juridische onderbouwing gevraagd. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen is er meer zekerheid over de toelaatbaarheid van duurzaamheidsafspraken. Tegelijkertijd kan dit wetsvoorstel nadelig uitpakken voor een kleine minderheid van bedrijven die het niet eens is met een duurzaamheidsinitiatief.

- Advertentie -