Voormalig stadsarchitect Ad Kramer vierde half maart zijn 83e verjaardag. Nog steeds maakt hij zich sterk voor de historische binnenstad van Harderwijk. “In bijna alle steden en zeker ook in Harderwijk is de inrichting van het centrum door de tijdgeest achterhaald. De indeling van winkelstraten stamt uit de periode voordat internet bestond. Het publiek doet op een andere manier inkopen en is anders gaan denken over het bezit van spullen. Daarom is er een visie nodig over een andere invulling van de binnenstad. Als je de zaken op hun beloop laat, levert dat verdere leegstand en uiteindelijk verval op. En een stadscentrum zonder hart.”

Vijftig jaar geleden stond Ad Kramer samen met anderen aan de wieg van de restauratie van verpauperde panden in de binnenstad van Harderwijk. De Catharinakapel deed destijds bijvoorbeeld dienst als opslagloods, na de opknapbeurt is het een cultureel centrum geworden voor beeldende kunst, dans, theater, film en andere kunstuitingen. In de Donkerstraat, de belangrijkste winkelstraat, stond een verwaarloosde villa met een dichtgespijkerde voorgevel. Daar is nu de C&A gevestigd. En aan de kop van het meest pittoreske plein van Harderwijk, de Vischmarkt, stond een reeks onbewoonbare huizen.

“Er gingen stemmen op om alles te slopen. Veel Harderwijkers waren het daar niet mee eens, zij wilden het verleden koesteren. Een aantal mensen stak de koppen bij elkaar, zij richtten de NV Stadsherstel op.”

Mooie resultaten
“Het idee van Stadsherstel om de vervallen panden te behouden sloeg aan. Veel inwoners betuigden hun sympathie door mede-aandelen te kopen. Het gemeentebestuur nam de verantwoordelijkheid op zich om het verwaarloosd onroerend goed, de bouwvallen en de onbewoonbaar verklaarde huizen op te kopen. Met als doel om die te renoveren of te restaureren.

Die inspanningen hebben tot mooie resultaten geleid. Veel historische bouwwerken zijn door dit burgerinitiatief bewaard gebleven en ook de Smeepoort – een van de voormalige vestingpoorten – werd van de sloophamer gered. De restauratie van een pand op de hoek van de Markt en de Bruggestraat was het laatste karwei.”

Ambachtelijkheid
De kracht van Harderwijk ligt volgens Ad Kramer bij de verbinding tussen de waarden van het verleden en de mogelijkheden voor de toekomst. “Tegen de tijdgeest kan niemand vechten,” benadrukt hij, “dat betekent dat we een antwoord moeten bedenken op de vraag hoe we de binnenstad levend kunnen houden. Het is nu eenmaal een gegeven dat digitaal winkelen niet meer is weg te denken. De formule van binnensteden gevuld met winkels van grote ketens is achterhaald. Dus moet je daar iets tegenover zetten wat een wezenlijke waarde heeft en past bij het karakter van de stad. Ik pleit ervoor om de ambachtelijkheid terug te brengen in de binnenstad. Gespecialiseerde vaklui die kleinschalig producten maken en aan de man brengen.”

Liefde voor hun vak
De combinatie van wonen en ambachtelijk ondernemen vindt Kramer belangrijk. “Als je nu door de Harderwijkse binnenstad wandelt en de moeite neemt om naar boven te kijken, zie je dat er veel onverzorgd is. Hetzelfde geldt voor winkelstraten in het hele land. Dat komt omdat veel winkelpanden beleggingsobjecten zijn. De bovenverdiepingen zijn daarom bijzaak geworden.”

We kunnen veel van elkaar leren waar het gaat om het koesteren van de geschiedenis. Daarom is een uitwisseling van ideeën, lesprogramma’s over de Hanzehistorie en kunstuitingen voor de drie steden waardevol

De voormalig stadsarchitect staat een aanpak voor die vergelijkbaar is met de werkwijze van NV Stadsherstel. “Ik wil het initiatief nemen om een stichting in het leven te roepen die in samenwerking met de gemeente leegstaande winkelpanden opkoopt en gaat beheren. De stichting gaat ervoor zorgen dat mensen met liefde voor hun vak zich in de binnenstad kunnen vestigen. Er is minder ruimte nodig voor winkelgebieden vanuit het oogpunt van beleggingen. We hebben een nieuwe invulling nodig door mensen met een bezieling en liefde voor hun vak. Voor het behoud van de historische waarden dient de op te richten stichting zich ook te bemoeien met de openbare ruimte, oftewel met de bestrating, de verlichting en het straatmeubilair.”

Uitwisseling tussen Hanzesteden
De nodige medestanders steunen de ideeën van Ad Kramer al. De komende tijd wil hij gebruiken om een bredere interesse te wekken voor zijn visie op de binnenstad. Bij inwoners van Harderwijk en zeker ook bij de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college. Daarnaast gaat hij zich sterk maken voor een nauwere band met Hattem en Elburg, de twee andere historische Hanzesteden op de Noord-Veluwe. “We kunnen veel van elkaar leren waar het gaat om het koesteren van de geschiedenis. Daarom is een uitwisseling van ideeën, lesprogramma’s over de Hanzehistorie en kunstuitingen voor de drie steden waardevol.” Samenwerking met andere Hanzesteden in Gelderland en Overijssel sluit hij zeker niet uit.

- Advertentie -