Maurits Groen is de éminence grise van duurzaam nederland. Hij liet Al Gore zijn inconvenient truth verkondigen en beïnvloedde daarmee de maatschappelijke opinie over klimaatverandering ingrijpend. Aanvankelijk vooral actief op het gebied van communicatie werd Groen serieondernemer in duurzaamheid. Met zijn netwerk en bevlogenheid geeft hij tal van initiatieven een impuls.

Na een studie politicologie werd Maurits Groen hoofdredacteur en uitgever bij Milieudefensie. ‘Voor duurzaamheid en milieu was destijds amper aandacht. Had je die wel dan werd je als wereldvreemd beschouwd.’ Ondanks de overtuiging dat verandering dringend nodig was, hield Groen (1953) zich verre van provocatie. ‘Alleen maar tegen zaken aanschoppen heeft geen zin. Om een samenleving te veranderen, moet je een positief alternatief bieden en met mensen in verbinding blijven.’ Dat doet Groen sinds 1982 via zijn eigen bureau. Hij adviseerde honderden bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties. ‘Al heb ik een onafhankelijke rol, de intenties – mijn true colours – zijn altijd duidelijk; ik wil bijdragen aan structurele verduurzaming.’

Kwantumsprong
Groen ziet een kentering in de aandacht voor het milieu. ‘Belangrijk daarbij is de exponentiële toename van kennis. Op een usb-stick zit nu meer rekencapaciteit dan gebruikt is bij de eerste maanlanding. We weten enorm veel van de planeet en haar toekomst.’ Dit leidde bij de recente klimaattop in Parijs tot een volgens Groen historische mondiale afspraak. ‘Al zal het nog een heel gevecht worden om daar echt uitvoering aan te geven, er is een streep gezet onder het gebruik van fossiele brandstoffen. Dat besluit is genomen op basis van onze kennis over de toekomstige gevolgen voor het milieu, ondanks een machtige tegenlobby. Het is echt een doorbraak, een kwantumsprong.’

Mammoettanker beweegt
Steeds meer partijen trekken zich terug uit fossiele energie. ‘Oliemaatschappijen verliezen beurswaarde. De duurzame energiesector wordt een factor van belang en is in Duitsland al goed voor 380.000 banen. En vertegenwoordigers van de gevestigde orde – banken, energiemaatschappijen – maken statements die eerder voorbehouden waren aan organisaties als Greenpeace of Milieudefensie.’ De mammoettanker beweegt. ‘De eerste centimeters kosten heel veel moeite. Is de kentering eenmaal ingezet dan gaat het steeds sneller.’

Al Gore
Bij de aandacht voor duurzaamheid is agendasetting cruciaal. ‘Schoolvoorbeeld is An Inconvenient Truth,’ aldus Groen, die er verantwoordelijk voor was dat boek en film van Al Gore in Nederland verschenen. Hij nam er een tweede hypotheek voor. ‘Ik geloofde heilig in de potentiële impact van Gore’s boodschap.’ Die inschatting bleek juist. ‘Door alle publiciteit rond Gore en zijn visie sloeg de maatschappelijke opinie over klimaatverandering in één klap om. Een grote groep mensen werd zich bewust van het dreigende onheil.’An Inconvenient Truth deed ook Groen’s ster rijzen. ‘Sinds het bezoek van Gore in 2006 weten mensen mij steeds vaker te vinden. Daardoor is ook mijn impact toegenomen.’ Die wordt benadrukt door de toppositie in de Duurzame Top Honderd die Groen sinds eind 2015 inneemt.

Verbinder
Hield Groen zich aanvankelijk vooral bezig met communicatie en advies, de laatste jaren ligt de nadruk op concrete producten en diensten. ‘De toegenomen kennis zorgt niet alleen voor bewustwording maar stelt ons ook in staat, oplossingen te vinden die bijdragen aan een beter milieu. Bijna dagelijks word ik benaderd met vragen over productie, financiering en marketing van dergelijke initiatieven. Mijn rol is dan die van verbinder. Na bijna veertig jaar beschik ik over een groot netwerk. Dat zet ik graag in om kansrijke ideeën verder te helpen.’

Kippen en douchen
Groen is betrokken bij een groeiende reeks initiatieven. Zoals de WakaWaka. En Greenem, een vergelijkingssite die onder meer verbruikskosten en milieu-impact van elektrische apparatuur inzichtelijk maakt. Met Kipster kunnen diervriendelijk en duurzaam kippen worden gehouden voor eierproductie tegen marktconforme prijzen. Hamwells is een superieur douchesysteem dat ook nog eens 90% water en 80% energie bespaart. ‘Er worden steeds meer oplossingen ontwikkeld die milieuvriendelijke productie en energiebesparing mogelijk maken, en die ook financieel steeds aantrekkelijker worden. Ik ervaar het als een snoepwinkel met symboolproducten die bewijzen dat het beter, duurzamer en voordeliger kan. Deze winkel wordt alsmaar voller.’

Onverklaarbaar kortzichtig
Ondanks alle initiatieven presteert Nederland belabberd op het gebied van duurzame energie. ‘Binnen de EU doet alleen Malta het nog slechter,’ weet Groen. ‘Ik mis visie en verantwoordelijkheid. Al jarenlang is bekend dat ons aardgas rond 2030, 2035 op is. Van enige urgentie bij de ontwikkeling van alternatieven is echter geen sprake. Een onverklaarbare kortzichtigheid met grote gevolgen, zowel economisch als geopolitiek. Zonder alternatieve energie missen we straks niet alleen onze aardgasinkomsten maar wordt Nederland ook afhankelijk van Poetin en het Midden-Oosten. Is dat wat we willen?’ Toch blijft Groen hoopvol. ‘De techniek ontwikkelt zich razendsnel. Op termijn fungeert elk dak, raam en muur als “energie-oogst-oppervlak”. Opslag wordt goedkoper, nul op de meter is straks de norm.’ De techniek om de noodzakelijke omslag te realiseren, is beschikbaar. ‘Ook de financiële middelen zijn er. Het enige wat ontbreekt, is bestuurlijke en politieke wil.’

 

WONDERLAMP
De WakaWaka is een robuuste LED-lamp die gevoed wordt door een klein zonnepaneel en bij uitstek geschikt is voor gebieden zonder elektriciteit. Groen: ‘Daar worden vaak kerosinelampen gebruikt: vervuilend, brandgevaarlijk en slecht voor de gezondheid. De WakaWaka is een duurzaam alternatief. Mensen kunnen werken als het donker is en zo hun inkomen vergroten. Ook zijn ze geen geld meer kwijt aan kerosine. Het besteedbaar inkomen stijgt fors. En kinderen kunnen huiswerk maken.’ Via de WakaWaka Foundation zijn al honderdduizenden lampen verspreid. Zo is een school in Kenia voorzien van 800 WakaWaka’s. ‘Bij vergelijkende toetsen was het een gewoon gemiddeld dorpsschooltje. Inmiddels is het de beste school van de regio. Voilà, de enorme impact van een simpel lampje in een notendop.’

- Advertentie -